AFC đổi hướng ủng hộ Infantino: chiếc ghế FIFA nhiệm kỳ thứ tư đã khóa?

Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) vừa xác nhận ủng hộ ông Gianni Infantino tái đắc cử chức Chủ tịch FIFA. Với một tổ chức tập hợp 47 hiệp hội thành viên trải từ Nhật Bản tới Liban, việc AFC chuyển từ thế hoài nghi sang ủng hộ công khai chỉ trong vài tuần là tín hiệu rõ nhất cho thấy cuộc bầu cử tháng 3 năm 2027 gần như đã an bài trước khi hạn chót nộp hồ sơ ngày 18 tháng 11 khép lại.

Ba tháng trước, chính ông Infantino là người phải giải trình. Dự án bán cổ phần World Cup (FFE) do ông khởi xướng bị chặn tại các cuộc họp nội bộ, kéo theo làn sóng kêu gọi ông rời ghế từ phía các liên đoàn châu Âu. Báo chí lục địa già khi đó viết về một nhiệm kỳ đang cạn dần sinh khí, về một chủ tịch bị chính bộ máy của mình quay lưng.

Trả lời BBC, ông không nhắc một chữ nào tới áp lực ấy: "Tôi được bầu chọn bởi 211 hiệp hội thành viên từ khắp nơi trên thế giới. Trong một tổ chức với nhiều thành viên như FIFA, việc có quan điểm trái ngược và góc nhìn khác nhau là điều bình thường. Nếu chúng ta đề cao tính dân chủ với niềm tin rằng mọi người, dù ở bất cứ đâu, đều có quyền bình đẳng trong việc bày tỏ ý kiến, và rằng bóng đá thuộc về tất cả mọi người, thì chúng ta cũng phải tôn trọng quan điểm của đại đa số. Tôi vừa trở về từ Tokyo, nơi các thành viên của AFC đều bày tỏ sự ủng hộ tuyệt đối với tôi. Tôi cũng đến thăm Cape Verde, nơi các quốc gia châu Phi ủng hộ tôi hết mực."

Nghe như một phát biểu về tinh thần thể thao. Đọc kỹ thì đó là một phép tính được trình bày bằng ngôn ngữ của lá phiếu. Dừng khung hình, cuộc chơi mới thực sự bắt đầu.

Dự án FFE được thiết kế để đổi lấy một khoản tiền mặt lớn rót về các hiệp hội thành viên, thông qua việc bán một phần cổ phần trong cấu trúc thương mại gắn với quyền khai thác World Cup. Các liên đoàn châu Âu đọc ra trong đó sự thương mại hóa quá đà của một giải đấu biểu tượng. Các hiệp hội nhỏ hơn đọc ra một nguồn thu có thể nuôi sống cả nền bóng đá quốc gia trong bốn năm. Khi dự án bị rút, ông Infantino mất đi công cụ phân phối tiền bạc quen thuộc, nhưng đồng thời thoát khỏi vị thế của người đang cố bán một món hàng mà chính khách hàng lớn nhất từ chối.

Cấu trúc quyền lực của FIFA không đo bằng doanh thu, nó đo bằng đầu phiếu. Mỗi hiệp hội thành viên nắm một phiếu, bất kể nền bóng đá đó vô địch thế giới bốn lần hay chưa từng dự vòng chung kết. Hiệp hội bóng đá Cape Verde nặng ngang Liên đoàn bóng đá Đức trên bàn kiểm phiếu. Ông Infantino nhắc tới Cape Verde trong cùng một câu trả lời với Tokyo, và trật tự địa danh đó mang chủ đích: châu Phi cùng châu Á, hai khối đông phiếu nhất trong 211 thành viên, được nêu tên trước tiên.

AFC nắm 47 phiếu. Liên đoàn bóng đá châu Phi (CAF) nắm 54. Cộng thêm 10 phiếu của Nam Mỹ và 11 phiếu châu Đại Dương, người đương nhiệm chạm ngưỡng 122 — vượt mốc 106 cần thiết để thắng ngay vòng bỏ phiếu đầu tiên, mà không cần một lá phiếu nào từ châu Âu hay Bắc Trung Mỹ. Đó là toàn bộ ý nghĩa của cụm từ "số phiếu khổng lồ" mà ông dùng, và cũng là lý do ông không cần công bố danh sách ủng hộ viên.

Vì sao AFC đổi hướng vào đúng thời điểm này? Châu Á đang là khu vực được hưởng lợi nhiều nhất từ các quyết định gần đây của FIFA: quyền đăng cai World Cup 2034 thuộc về Ả Rập Xê Út, hệ thống học bổng và quỹ phát triển FIFA Forward chảy đều về các hiệp hội nhỏ, lịch thi đấu các cúp châu lục được điều chỉnh để mở rộng suất dự giải toàn cầu. Một hiệp hội châu Á bỏ phiếu chống lại người đang nắm chìa khóa các nguồn lực đó phải có lý do rất mạnh. AFC không tìm thấy lý do ấy, nhất là khi vị trí chủ tịch AFC từng thuộc về một người từng ra tranh cử với ông Infantino năm 2026.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các kỳ đại hội FIFA của tôi, từ Zurich 2026 tới các cuộc họp kín trước thềm mỗi nhiệm kỳ, tôi đã quen với một nghịch lý: ứng viên chiến thắng bằng số phiếu nhưng phải cai trị bằng quan hệ. Năm 2026, một chủ tịch giành được đa số áp đảo tại đại hội, bốn ngày sau thì tuyên bố từ chức dưới sức ép điều tra hình sự. Lá phiếu không che được một hồ sơ đang mở.

Chiến thuật không nằm trên bảng, nó nằm trong nỗi sợ của từng cầu thủ. Ở đây, nỗi sợ nằm trong từng hiệp hội thành viên: sợ mất khoản tài trợ thường niên, sợ mất suất dự vòng loại được hỗ trợ chi phí, sợ bị gạt khỏi các ủy ban có quyền quyết định lịch thi đấu. Những hiệp hội đó không bỏ phiếu cho một ý tưởng, họ bỏ phiếu cho sự ổn định của dòng tiền.

Góc nhìn ngược lại mà tôi muốn đặt lên bàn: đa số phiếu không đồng nghĩa đa số quyền lực thực tế. UEFA và CONCACAF chỉ chiếm 96 phiếu, nhưng họ chi phối phần lớn giá trị thương mại, bản quyền truyền hình và lực lượng cầu thủ đắt giá nhất hành tinh. Một chủ tịch thắng cử mà hai khối giàu nhất ở thế đối lập sẽ cai trị trong trạng thái thường trực bị phản đối trong phòng họp. Ông Infantino có thể kiểm soát đại hội, nhưng không kiểm soát được sự hợp tác của các giải vô địch quốc gia châu Âu, nơi lịch thi đấu đang bị kéo căng tới giới hạn.

UEFA được cho là có ý định đưa cựu danh thủ David Beckham ra tranh cử. Nhìn bề mặt, đó là một canh bạc truyền thông: Beckham có hình ảnh toàn cầu nhưng không có hồ sơ điều hành một liên đoàn quốc gia hay một giải đấu. Nhìn sâu hơn, một ứng viên như vậy có thể hút phiếu từ các hiệp hội muốn một gương mặt sạch sẽ, không vướng tranh cãi về cấu trúc thương mại. Tôi có thể sai ở đây. Nếu UEFA và CONCACAF phối hợp được sau một cái tên duy nhất, và nếu Nam Mỹ tách khỏi khối ủng hộ vì những thỏa thuận xoay quanh World Cup 2030, thì con số 122 mà tôi vừa cộng lại sẽ sụp nhanh hơn người ta tưởng.

Một mùa giải chỉ thực sự bắt đầu khi ai đó dám nói ra điều không ai dám nói. Điều không ai dám nói ở đây: cuộc bầu cử tháng 3 năm 2027 nhiều khả năng kết thúc ngay vòng đầu, với ông Infantino vượt mốc 150 phiếu. Nhưng phép thử thật không nằm ở số phiếu. Nó nằm ở việc liệu một chủ tịch đắc cử mà không có châu Âu và Bắc Mỹ đứng sau có thể thuyết phục được chính những người đang trả tiền cho bóng đá thế giới rằng ông đang cai trị vì môn thể thao này, chứ không phải vì cấu trúc đã đưa ông lên đó.