Rio Ferdinand cảnh báo HLV Jorge Jesus: Phải xin lỗi công khai nếu không sẽ mất ghế

Rio Ferdinand vừa đưa ra cảnh báo gay gắt về cuộc khủng hoảng đang ngày một lớn giữa Cristiano Ronaldo và huấn luyện viên trưởng đội tuyển Bồ Đào Nha, Jorge Jesus. Cựu trung vệ của Manchester United và đội tuyển Anh, người từng sát cánh cùng Cristiano Ronaldo trong màu áo câu lạc bộ, tin rằng nhà cầm quân này đang đứng trước nguy cơ mất ghế nếu không rút lại những phát ngôn của mình và trực diện giải quyết cuộc khủng hoảng. Đây không còn là câu chuyện nội bộ của một phòng thay đồ. Nó đã trở thành cuộc tranh luận công khai về cách một liên đoàn bóng đá quốc gia đối xử với ngôi sao lớn nhất trong lịch sử của mình, và về giới hạn quyền lực của một huấn luyện viên trưởng khi làm việc với một cá tính ở tầm biểu tượng. Phát biểu trong podcast “Rio Ferdinand Presents”, cựu hậu vệ người Anh khẳng định Jorge Jesus cần gửi lời xin lỗi công khai vì cách ông xử lý toàn bộ câu chuyện. “Huấn luyện viên phải xin lỗi, nếu không ông ấy sẽ bị sa thải”, Rio Ferdinand nói. “Ông ấy cần ra nói trước công chúng rằng: Tôi thừa nhận mình đã đánh giá sai tình huống này.” Theo Rio Ferdinand, để căng thẳng kéo dài với cầu thủ quan trọng nhất đội là một sai lầm chiến lược, bởi nó không chỉ ảnh hưởng tới kết quả trên sân mà còn tới toàn bộ bầu không khí trong phòng thay đồ. Một huấn luyện viên có thể thắng một cuộc tranh cãi cá nhân, nhưng rất khó thắng cả một mùa giải nếu mất đi sự đồng thuận của nhóm cầu thủ trụ cột. Rio Ferdinand cũng cảnh báo rằng một cuộc khủng hoảng kéo dài có thể làm tổn hại tới mức độ phổ biến của đội tuyển quốc gia Bồ Đào Nha. Ông chế giễu việc lượng người theo dõi trên các kênh của đội đang giảm, và đùa rằng: “Số người theo dõi sẽ chạm mốc 10 triệu vào ngày mai nếu mọi thứ tiếp tục diễn ra như thế này.” Câu nói tưởng như chỉ để gây cười ấy lại chứa đựng một cảnh báo nghiêm túc: với một đội tuyển mà giá trị thương mại gắn chặt với một cá nhân, mọi tổn thất về hình ảnh đều có thể chuyển thành tổn thất về doanh thu, sức hút truyền thông và cả vị thế đàm phán với các nhà tài trợ. Theo Rio Ferdinand, gốc rễ của vấn đề nằm ở một “thất bại trong giao tiếp” bên trong Liên đoàn bóng đá Bồ Đào Nha. Cách liên đoàn này xử lý các vấn đề liên quan tới Cristiano Ronaldo cần phải rõ ràng hơn rất nhiều, thay vì để mọi thứ trôi theo những tuyên bố nửa vời. “Họ phải ngồi xuống với Cristiano Ronaldo và nói với anh ấy: đây là điều tôi muốn làm, và nếu anh không muốn là một phần của nó, hãy nói cho tôi biết, nhưng mọi thứ sẽ diễn ra theo cách này”, Rio Ferdinand nói. Điều đáng chú ý là dù chỉ trích cách xử lý của ban huấn luyện và liên đoàn, Rio Ferdinand vẫn tin Cristiano Ronaldo có thể đóng góp cho đội tuyển quốc gia. Theo ông, cuộc tranh luận thực sự không phải là Ronaldo có xứng đáng hay không, mà là vai trò của tiền đạo này: đá chính, vào sân từ ghế dự bị để tạo đột biến, hay luân phiên tùy theo từng trận đấu cụ thể. “Tôi tin ở anh ấy”, Rio Ferdinand nói thêm. “Câu hỏi ở đây là: anh ấy sẽ đá chính, hay là một phương án dự bị có sức ảnh hưởng, hay đá chính ở một số trận và dự bị ở những trận khác? Đó chính là cuộc trò chuyện cần được tiến hành.” Theo cựu trung vệ này, việc một huấn luyện viên phải đối thoại thẳng thắn với cầu thủ lớn không phải là sự nhượng bộ, mà là một phần bắt buộc trong công việc. Ông nhắc lại rằng nhiệm vụ của huấn luyện viên không dừng ở chiến thuật. “Những huấn luyện viên này được trả tiền để quản lý một đội bóng, nhưng họ cũng được trả tiền để quản lý từng cá nhân”, Rio Ferdinand nhấn mạnh. Quan điểm này đặt ra một câu hỏi lớn hơn cho bóng đá quốc tế: khi một đội tuyển sở hữu một biểu tượng vượt khỏi phạm vi chuyên môn, ai là người quyết định ranh giới giữa kỷ luật tập thể và sự tôn trọng dành cho di sản cá nhân? Trong trường hợp của Bồ Đào Nha, ranh giới ấy càng khó xác định bởi Cristiano Ronaldo không chỉ là một cầu thủ. Anh là đầu tàu truyền thông của cả nền bóng đá, là gương mặt xuất hiện trên áo đấu, trong các chiến dịch quảng cáo và trong ký ức của nhiều thế hệ người hâm mộ. Bất kỳ quyết định nào liên quan tới anh cũng vì thế mang theo hai lớp hệ quả: lớp chuyên môn trên sân cỏ và lớp biểu tượng ngoài sân cỏ. Một huấn luyện viên chỉ giỏi một trong hai lớp ấy rất dễ rơi vào thế bị động, và Jorge Jesus đang ở đúng tình huống đó. Ở chiều ngược lại, việc ban huấn luyện im lặng quá lâu cũng gây hại. Khoảng trống thông tin sẽ nhanh chóng bị lấp đầy bởi tin đồn, bởi những bình luận bên lề và bởi áp lực từ truyền thông, khiến mọi tuyên bố sau đó đều bị nghi ngờ. Đó chính là lý do Rio Ferdinand nhấn mạnh yêu cầu xin lỗi công khai. Trong mắt ông, một lời thừa nhận sai sót không làm giảm uy tín của huấn luyện viên, mà là cách duy nhất để lấy lại quyền kiểm soát câu chuyện trước khi câu chuyện tự kiểm soát ông. Nếu Jorge Jesus tiếp tục giữ im lặng hoặc kiên quyết bảo vệ quan điểm ban đầu, kịch bản mà Rio Ferdinand dự báo là rất rõ: ban lãnh đạo liên đoàn sẽ buộc phải chọn giữa huấn luyện viên và cầu thủ, và trong phần lớn trường hợp, lựa chọn ấy không có lợi cho huấn luyện viên. Với bóng đá Việt Nam và các nền bóng đá đang phát triển, câu chuyện này cũng mang theo bài học. Khi một đội tuyển xây dựng hình ảnh quanh một vài ngôi sao, hệ thống quản lý truyền thông và quản lý nhân sự cần được chuẩn bị cho tình huống xấu nhất, chứ không chỉ cho những ngày thắng trận. Cuối cùng, Rio Ferdinand không đặt vấn đề ai đúng ai sai trong cuộc tranh cãi cá nhân. Ông đặt vấn đề về trách nhiệm: trách nhiệm của người dẫn dắt phải nói rõ điều mình muốn, và trách nhiệm của một liên đoàn phải bảo vệ cả tập thể lẫn di sản của mình. Đó là lý do lời cảnh báo của cựu trung vệ người Anh vượt ra khỏi phạm vi một cuộc khẩu chiến. Nó là lời nhắc rằng trong bóng đá hiện đại, quản lý con người khó hơn nhiều so với vẽ ra một sơ đồ chiến thuật.