Bóng chuyền thế giới đổi luật: mỗi pha bóng một điểm, set đấu 25 điểm, set thứ năm 15 điểm

HÀ NỘI – Liên đoàn Bóng chuyền Quốc tế (FIVB) đã chốt thể thức tính điểm mới cho bóng chuyền trong nhà, được xem là thay đổi lớn nhất của môn thể thao này kể từ khi hệ thống luật thi đấu hiện đại ra đời. Theo thể thức mới, mỗi pha bóng kết thúc đều mang về một điểm cho đội giành phần thắng, bất kể đội đó có quyền giao bóng hay không. MỖI PHA BÓNG ĐỀU CÓ ĐIỂM Trước đây, bóng chuyền thi đấu theo thể thức side-out: chỉ đội đang giữ quyền giao bóng mới có thể ghi điểm, còn đội phòng thủ thắng pha bóng chỉ giành lại quyền giao bóng. Thể thức cũ khiến nhiều trận đấu kéo dài hàng giờ và làm giảm sức hấp dẫn trên truyền hình. Với thể thức rally, mọi pha bóng đều được tính điểm, do đó một đường giao bóng yếu hay một sai lệch ở lưới đều phải trả giá ngay lập tức bằng một điểm cho đối phương, thay vì chỉ làm mất đà hưng phấn như trước. SET 25 ĐIỂM, SET QUYẾT ĐỊNH 15 ĐIỂM Một trận đấu diễn ra theo thể thức tối đa 5 set, đội thắng 3 set trước là đội thắng trận. Bốn set đầu kết thúc khi một đội chạm 25 điểm; set thứ năm chỉ đánh đến 15 điểm. Ở mọi set, đội thắng phải hơn đối thủ ít nhất 2 điểm và luật không giới hạn trần điểm, nghĩa là set đấu có thể kéo dài vô hạn nếu hai đội bám đuổi nhau. Việc rút set thứ năm còn 15 điểm được xem là cách nén thời lượng thi đấu và tăng tính bất ngờ cho phần quyết định của trận. SỐ LIỆU TỪ CÁC TRẬN ĐẤU THỬ NGHIỆM Thống kê tổng hợp từ khoảng 700 trận đấu đã áp dụng thể thức mới cho thấy tỷ lệ set phải đánh tới mức 24-24 hoặc hơn chỉ chiếm khoảng 8-9% tổng số set. Điểm số trung bình một set vào khoảng 25-17, tương ứng mức chênh lệch trung bình 8 điểm. Ở thể thức 3 set, trung vị số set thi đấu là 2, tức các trận thắng 2-0 chiếm ưu thế. Ở thể thức 5 set, trung vị là 4 set, cho thấy kết quả 3-1 là cục diện phổ biến nhất, còn các trận phải kéo đến set thứ năm là trường hợp ít xảy ra nhất. XOAY VÒNG VÀ VAI TRÒ CỦA LIBERO Thể thức tính điểm mới khiến chiến thuật xoay vòng trở nên quan trọng hơn hẳn so với thời kỳ side-out. Lỗi xoay vòng – cầu thủ đứng sai vị trí ở thời điểm giao bóng – bị xử thua ngay một điểm và mất quyền giao bóng, buộc các đội phải rèn luyện kỷ luật vị trí rất nghiêm ngặt. Vai trò libero được FIVB đưa vào như một công cụ giảm áp lực xoay vòng: libero được thay tự do cho các cầu thủ hàng sau mà không tính vào số lần thay người, nhưng không được giao bóng, không được chắn bóng và không được tấn công khi bóng hoàn toàn cao hơn mép trên của lưới. Sơ đồ vị trí tiêu chuẩn gồm chuyền hai ở vị trí 2/1, hai chủ công ở vị trí 4/2, hai phụ công ở vị trí 3/6 và đối chuyền ở vị trí 2/1. Các lỗi quen thuộc vẫn giữ nguyên: vượt quá 3 lần chạm bóng, chạm lưới, tấn công từ hàng sau khi đứng trong vạch 3 mét và giẫm qua vạch giữa. BÓNG CHUYỀN BÃI BIỂN THEO CÙNG HƯỚNG Bóng chuyền bãi biển cũng được điều chỉnh theo cấu trúc tương tự, với set 21 điểm và set quyết định 15 điểm. Sự tương đồng này giúp khán giả dễ theo dõi cả hai nhánh của môn bóng chuyền.